Çocuklarda Ceza Sorumluluğu 2026 | 12-15 ve 15-18 Yaş Arasında Hangi Suça Ne Kadar Ceza Verilir? Yeni 7593 Sayılı Kanun ve Yargıtay Kararları

Giriş

Çocukların işlediği suçlar bakımından ceza sorumluluğu, yetişkinlerden farklı kurallara tabidir. Türk hukukunda 18 yaşını doldurmamış kişiler bakımından yaş küçüklüğü, yalnızca cezanın miktarını etkileyen basit bir indirim nedeni değildir. Çocuğun yaşı, gelişim düzeyi, fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği ve davranışlarını yönlendirme kapasitesi ceza sorumluluğunun belirlenmesinde doğrudan önem taşır.

Ancak 2026 yılında çocuk ceza hukuku bakımından önemli bir değişiklik yapılmıştır.

8 Ağustos 2026 tarihinde kabul edilen 7593 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 18 Ağustos 2026 tarihli ve 33344 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kanunla Türk Ceza Kanunu’nun 31. maddesinde önemli değişiklikler yapılmış; özellikle kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında 12-15 ve 15-18 yaş grupları bakımından daha ağır bir ceza rejiminin uygulanabilmesinin önü açılmıştır.

Yeni düzenlemeyle;

• 12 yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu bulunmadığı yönündeki temel sistem korunmuş,
• 12-15 yaş grubundaki çocuklar bakımından ceza sınırları yükseltilmiş,
• 15-18 yaş grubundaki çocuklar bakımından ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet hapis karşılığı cezalar artırılmış,
• bazı ağır suçlarda hâkime çocuklara özgü yaş indiriminin uygulanmamasına karar verme imkânı getirilmiş,
• 12-15 yaş grubundaki ceza sorumluluğu bulunan çocuklar bakımından belirli ağır suçlarda 15-18 yaş grubuna ilişkin ceza rejiminin uygulanabilmesi kabul edilmiş,
• 15 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından sosyal inceleme raporu zorunlu hale getirilmiş,
• ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklar için yeni yönlendirme tedbirleri getirilmiştir.

Bu nedenle 2026 yılı itibarıyla eski TCK 31 açıklamalarının tek başına kullanılması artık yeterli değildir.

1. Çocuk Kimdir?

Türk hukukunda çocuk kavramı temel olarak 18 yaşın doldurulmamış olması üzerinden değerlendirilir.

Ancak ceza sorumluluğu bakımından bütün çocuklar aynı hukuki statüde değildir.

TCK m.31, çocukları üç temel yaş grubuna ayırmaktadır:

1. 12 yaşını doldurmamış çocuklar

Ceza sorumluluğu yoktur.

2. 12 yaşını doldurmuş, 15 yaşını doldurmamış çocuklar

Ceza sorumluluğu otomatik değildir. Çocuğun fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin bulunup bulunmadığı araştırılır.

3. 15 yaşını doldurmuş, 18 yaşını doldurmamış çocuklar

Kural olarak ceza sorumluluğunun bulunduğu kabul edilir. Ancak yaş küçüklüğü nedeniyle özel ceza indirimi uygulanır.

2026 değişikliğiyle özellikle üçüncü grup bakımından bazı ağır suçlarda bu indirimin uygulanmamasına imkân tanınmıştır.

2. 12 Yaşından Küçük Çocukların Ceza Sorumluluğu

TCK m.31/1 uyarınca fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu bulunmamaktadır.

Bu yaş grubunda;

• ceza sorumluluğu yoktur,
• ceza kovuşturması yapılamaz,
• hapis veya adli para cezası verilemez.

Ancak çocuğun korunması amacıyla çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir.

2026 değişikliğiyle ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklar açısından yeni yönlendirme tedbirleri de getirilmiştir.

Bunlar arasında;

• sosyal ve toplumsal hizmetler,
• dijital risklerden korunma,
• kitap ve kütüphane,
• çevreye saygı ve çevre temizliği,
• tütün, nikotin, alkol, kumar ve uyuşturucu bağımlılığıyla mücadele

gibi tedbirler bulunmaktadır.

3. 12-15 Yaş Arasındaki Çocukların Ceza Sorumluluğu

Çocuk ceza hukukunun en önemli alanlarından biri 12-15 yaş grubudur.

Bu yaş grubunda çocuğun yalnızca doğum tarihine bakılarak ceza sorumluluğunun bulunduğu kabul edilmez.

Mahkemenin;

Çocuk işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayabiliyor mu?

ve

Çocuk davranışlarını bu doğrultuda yönlendirebilecek gelişime sahip mi?

sorularını cevaplandırması gerekir.

Eğer bu iki unsur bakımından yeterli gelişim bulunmuyorsa çocuk hakkında ceza sorumluluğu bulunmadığı kabul edilir.

Bu durumda çocuk hakkında güvenlik tedbirleri uygulanabilir.

4. 12-15 Yaş Grubunda Sosyal İnceleme Raporu

2026 değişikliğinin önemli sonuçlarından biri sosyal inceleme raporuna ilişkindir.

Yeni düzenlemeye göre 15 yaşını doldurmamış çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunludur.

Ayrıca 15 yaşını doldurmuş çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılmaması hâlinde bunun gerekçesinin iddianamede veya kararda gösterilmesi gerekir.

Bu değişiklik uygulamada oldukça önemlidir.

Çünkü sosyal inceleme raporu hazırlanırken çocuğun;

• aile yapısı,
• eğitim durumu,
• sosyal çevresi,
• psikolojik özellikleri,
• ekonomik koşulları,
• suç davranışına yönelmesindeki faktörler

gibi hususlar değerlendirilebilir.

5. 12-15 Yaş Grubunda Ceza Sorumluluğu Varsa Ne Olur?

Çocuğun ceza sorumluluğunun bulunduğu tespit edilirse TCK 31/2 uygulanır.

2026 değişikliğinden sonra;

Ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda:

13 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası

verilir.

Müebbet hapis gerektiren suçlarda:

10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası

verilir.

Diğer suçlarda:

Kanunda öngörülen ceza yarı oranında indirilir.

Ancak her fiil bakımından verilecek hapis cezası 9 yılı geçemez.

Bu, eski düzenlemedeki 12-15 yaş grubuna ilişkin 7 yıllık üst sınırın 9 yıla çıkarılması anlamına gelmektedir.

6. 15-18 Yaş Arasındaki Çocukların Ceza Sorumluluğu

15 yaşını doldurmuş ve 18 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından ceza sorumluluğunun bulunduğu kabul edilir.

Ancak çocuk olmaları nedeniyle özel bir ceza rejimi uygulanır.

2026 değişikliği sonrasında:

Ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda:

19 yıldan 27 yıla kadar hapis

verilebilir.

Müebbet hapis gerektiren suçlarda:

15 yıldan 18 yıla kadar hapis

verilebilir.

Diğer hapis cezalarında:

Cezanın üçte biri indirilir.

Bu durumda her fiil bakımından verilecek hapis cezası 15 yıldan fazla olamaz.

7. 2026 Değişikliğinin En Önemli Noktası: Çocuklara Yaş İndirimi Her Zaman Uygulanacak mı?

Hayır.

Ancak burada çok önemli bir ayrım bulunmaktadır.

Yeni TCK 31/4 düzenlemesi, otomatik olarak bütün çocuklara yetişkin cezası verilmesini öngörmemektedir.

Düzenleme özellikle;

• kasten öldürme suçları,
• neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarının TCK 87/2 ve 87/4 kapsamındaki halleri

bakımından uygulanmaktadır.

15-18 yaş grubundaki çocuklarda hâkim;

• kasta dayalı kusurun ağırlığını,
• güdülen amaç ve saiki,
• suçun işleniş şeklini,
• daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyet bulunup bulunmadığını

dikkate alarak TCK 31/3’teki yaş küçüklüğü hükümlerini uygulamayabilir.

12-15 yaş grubunda ise ceza sorumluluğu bulunan çocuk bakımından TCK 31/2 yerine TCK 31/3 hükümlerinin uygulanmasına karar verilebilir.

8. 15 Yaşındaki Çocuk Kasten Öldürme Suçu İşlerse Kaç Yıl Ceza Alır?

Bu sorunun 2026 itibarıyla tek bir cevabı yoktur.

Çünkü suçun niteliği ve hâkimin TCK 31/4 kapsamında değerlendirme yapıp yapmadığı önemlidir.

Örneğin 15-18 yaş grubundaki çocuk hakkında müebbet hapis gerektiren kasten öldürme suçundan söz ediliyorsa normal TCK 31/3 rejiminde:

15-18 yıl hapis

gündeme gelir.

Ancak TCK 31/4 kapsamında yaş küçüklüğüne ilişkin indirimin uygulanmamasına karar verilirse, somut suçun temel yaptırımı üzerinden çocuklara özgü indirim uygulanmayabilir.

Dolayısıyla yeni sistemde:

“15 yaşındaki çocuk adam öldürürse kesin olarak X yıl ceza alır.”

şeklinde bir sonuç vermek hukuken doğru değildir.

Dosyanın;

• suçun TCK 81 mi yoksa TCK 82 kapsamında mı olduğu,
• kastın niteliği,
• amaç ve saik,
• suçun işleniş şekli,
• önceki mahkûmiyetler,
• çocuğun somut olay içerisindeki rolü

üzerinden değerlendirilmesi gerekir.

9. 12 Yaşındaki Çocuk Kasten Öldürme Suçu İşlerse Ne Olur?

Fiil tarihinde çocuk 12 yaşını doldurmamışsa TCK 31/1 uygulanır.

Bu durumda çocuğun ceza sorumluluğu bulunmaz.

Dolayısıyla;

kasten öldürme gibi en ağır suçlardan biri söz konusu olsa dahi 12 yaşını doldurmamış çocuk hakkında hapis cezası verilemez.

Bunun yerine çocuklara özgü güvenlik ve koruyucu tedbirler gündeme gelebilir.

10. 13 Yaşındaki Çocuk Kasten Öldürme Suçu İşlerse Ne Olur?

13 yaşındaki çocuk 12-15 yaş grubundadır.

Öncelikle çocuğun ceza sorumluluğunun bulunup bulunmadığı araştırılır.

Ceza sorumluluğu yoksa:

ceza verilmez.

Ceza sorumluluğu varsa normal TCK 31/2 rejimi uygulanır.

Ancak yeni TCK 31/4 düzenlemesi nedeniyle kasten öldürme suçlarında, somut olayın şartlarına göre 15-18 yaş grubuna ait daha ağır ceza rejiminin uygulanmasına karar verilebilmesi mümkündür.

Bu nedenle 2026 sonrasında 12-15 yaş grubu bakımından kasten öldürme dosyalarında savunmanın özellikle ceza sorumluluğu ve TCK 31/4 şartları üzerine kurulması önem taşımaktadır.

11. Kasten Öldürme Suçunda 2026 Sonrası Ceza Sistemi

Yeni düzenlemenin en önemli sonuçlarından biri kasten öldürme suçları bakımından ortaya çıkmaktadır.

Dolayısıyla özellikle ağır ceza mahkemelerinde görülen çocuk sanıklı öldürme dosyalarında TCK 31/4 artık mutlaka değerlendirilmesi gereken bir hüküm hâline gelmiştir.

12. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Suçunda Yeni Sistem

2026 değişikliğinin ikinci önemli alanı TCK 87 kapsamındaki neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarıdır.

Ancak yeni TCK 31/4 hükmü TCK 87’nin özellikle;

• 87/2,
• 87/4

fıkralarında düzenlenen ağır sonuçlu haller bakımından uygulanmaktadır.

Bu suçlarda da hâkim;

• kusurun ağırlığını,
• amaç ve saiki,
• suçun işleniş şeklini,
• önceki kasıtlı suç mahkûmiyetini

değerlendirerek çocuklara özgü yaş indiriminin uygulanıp uygulanmayacağına karar verebilir.

13. Çocuklarda Hapis Cezası Yerine Başka Tedbirler Uygulanabilir mi?

Evet.

Çocuk adalet sisteminin temel amaçlarından biri çocuğun mümkün olduğunca eğitim, rehabilitasyon ve sosyal destek mekanizmalarıyla topluma kazandırılmasıdır.

2026 değişikliğiyle bu yaklaşım yeni yönlendirme tedbirleriyle daha da genişletilmiştir.

Örneğin;

Sosyal ve toplumsal hizmet

Çocuğun spor kulüpleri, gençlik merkezleri veya kamu kurumlarında psikososyal gelişimine katkı sağlayacak faaliyetlere katılması.

Dijital risklerden korunma

Çocuğun kullandığı dijital cihazların belirli koşullarda denetim altına alınması ve riskli dijital platformlara erişimin sınırlandırılması.

Kitap ve kütüphane tedbiri

Çocuğun belirlenen kütüphane veya okuma faaliyetlerine katılması.

Çevre temizliği tedbiri

Park, bahçe, sahil ve benzeri alanlarda çevre faaliyetlerine katılması.

Bağımlılıkla mücadele tedbiri

Tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve davranışsal bağımlılıklarla mücadele programlarına katılması.

Bu tedbirlerin bir kısmı 20 saatten 300 saate kadar uygulanabilmektedir.

14. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması ve Çocuklar

2026 düzenlemesi HAGB bakımından da çocuklar lehine önemli bir uygulama getirmiştir.

Adli süreçteki çocuk hakkında HAGB kararı verilmesi hâlinde, uygun görülmesi durumunda yeni yönlendirme tedbirlerinden biri veya birkaçı denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanabilecektir.

Ayrıca mağdurun veya kamunun uğradığı zarar düşükse, belirli koşullarda HAGB için zararın giderilmesi şartının aranmayabilmesi düzenlenmiştir.

Bu düzenleme, çocuk hakkında yalnızca cezalandırıcı değil, aynı zamanda eğitici ve rehabilite edici bir sistem oluşturma amacını taşımaktadır.

15. Çocuk Hükümlüler Doğrudan Cezaevine mi Gönderilir?

2026 değişikliğiyle çocuk hükümlülerin infaz sistemi de yeniden düzenlenmiştir.

Çocuk hükümlünün çocuk kapalı ceza infaz kurumundan çocuk eğitimevine ayrılması konusunda;

• psikolog,
• pedagog,
• çocuk gelişimcisi,
• sosyal çalışmacı,
• psikolojik danışman,
• rehberlik uzmanı,
• öğretmen

gibi uzmanların değerlendirmesine dayalı bir sistem öngörülmüştür.

Ayrıca belirli süreleri aşmayan hapis cezaları bakımından çocuk hükümlülerin doğrudan çocuk eğitimevlerinde cezalarını yerine getirmesi öngörülmüştür.

Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olan çocukların cezaları doğrudan çocuk eğitimevlerinde yerine getirilebilecektir.

16. Çocuklarda Koşullu Salıverilme Bakımından Yeni Düzenleme

2026 yılında infaz bakımından da önemli bir değişiklik yapılmıştır.

Önceden çocukların 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdikleri bir günün iki gün olarak değerlendirilmesine ilişkin genel kural bulunmaktaydı.

Yeni düzenlemeyle bazı ağır suçlar bakımından bu avantajın kapsamı daraltılmıştır.

Buna göre;

• kasten öldürme suçları,
• cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar,
• uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti,
• suç işlemek amacıyla örgüt kurma

suçlarında 15 yaşını dolduruncaya kadar geçirilen bir günün iki gün sayılması kuralı uygulanmayacaktır.

Bu değişiklik, ağır suçlardan mahkûm edilen çocukların infaz hesabını doğrudan etkileyebilecek niteliktedir.

17. Çocuklar Bakımından Sosyal İnceleme Raporu Neden Önemlidir?

Sosyal inceleme raporu yalnızca formalite olarak görülmemelidir.

Çocuğun;

• ailesi,
• eğitim hayatı,
• arkadaş çevresi,
• ekonomik koşulları,
• sosyal gelişimi,
• psikolojik durumu,
• suç işlemeye yönelmesindeki faktörler

bakımından değerlendirilmesine imkân sağlar.

Özellikle 12-15 yaş grubunda bu değerlendirme, çocuğun ceza sorumluluğunun belirlenmesi bakımından son derece önemlidir.

2026 düzenlemesiyle 15 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından sosyal inceleme raporu zorunlu hale getirilmiştir.

18. Yargıtay’ın Çocuk Ceza Sorumluluğuna Yaklaşımı

Yargıtay uygulamasında çocuk sanıkların yetişkinlerden farklı değerlendirilmesi gerektiği uzun süredir kabul edilmektedir.

Özellikle 12-15 yaş grubunda çocuğun ceza sorumluluğunun somut ve bilimsel şekilde araştırılması büyük önem taşımaktadır.

Yargıtay uygulamasında;

• sosyal inceleme raporu,
• uzman hekim raporu,
• Adli Tıp Kurumu değerlendirmesi,
• çocuğun sosyal ve psikolojik gelişimi

gibi unsurların birlikte değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmektedir.

19. Güncel Yargıtay Kararı: TCK 31/3 İndirimi Zorunludur

Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 29.04.2025 tarihli, 2023/27072 E., 2025/12830 K. sayılı kararı, çocuklar bakımından son derece önemli bir örnektir.

Dosyada suç tarihinde 15-18 yaş grubunda bulunan hükümlü hakkında terör örgütü propagandası suçundan mahkûmiyet kararı verilmiş ancak TCK 31/3 uyarınca yaş küçüklüğü indirimi uygulanmamıştır.

Yargıtay, TCK 31/3’teki indirimin emredici nitelikte olduğunu belirterek hükmü kanun yararına bozmuştur.

Yargıtay kararında, çocuk bakımından TCK 31/3 indiriminin uygulanmasının mahkemenin takdirine bırakılmış bir husus olmadığı açıkça ortaya konulmuştur.

Bu karar 2026 düzenlemesi bakımından ayrıca önemlidir.

Çünkü yeni TCK 31/4 ile bazı ağır suçlarda bu genel sistem bakımından özel bir istisna getirilmiştir.

Dolayısıyla 2026 sonrasında savunmada şu ayrım mutlaka yapılmalıdır:

Genel kural: TCK 31/3 indirimi uygulanır.

Özel istisna: TCK 81, 82 ve TCK 87/2-4 kapsamında TCK 31/4 şartları oluşursa indirim uygulanmayabilir.

20. Güncel Yargıtay Kararı: Çocukların Ceza Ehliyeti ve Müstehcenlik

Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 07.04.2025 tarihli, 2024/2391 E., 2025/3407 K. sayılı kararında çocuklar tarafından gerçekleştirilen müstehcenlik fiilleri değerlendirilmiştir.

Dosyada çocukların WhatsApp üzerinden müstehcen görüntüleri paylaşması nedeniyle yapılan yargılamada, çocukların ceza ehliyetine ilişkin değerlendirmeler yapılmış ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen mahkûmiyet kararları Yargıtay tarafından hukuka uygun bulunarak onanmıştır.

Bu kararın önemli yönü, çocukların gerçekleştirdiği dijital eylemlerde yalnızca fiilin varlığının değil, çocuğun ceza sorumluluğunun ve dosyadaki uzman raporlarının da değerlendirilmesi gerektiğini göstermesidir.

21. Yargıtay Kararlarında Sosyal İnceleme Raporunun Önemi

Yargıtay’ın yerleşik yaklaşımında özellikle 12-15 yaş grubundaki çocuklar bakımından sosyal inceleme raporu ve ceza sorumluluğuna ilişkin uzman değerlendirmeleri önem taşımaktadır.

Örneğin Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2018/154 E., 2019/345 K. sayılı kararında, suç tarihinde 12-15 yaş grubunda bulunan çocuk bakımından TCK 31/2 kapsamında değerlendirme yapılabilmesi için çocuğun fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin araştırılması gerektiği vurgulanmıştır.

Bu yaklaşım 2026 değişikliğiyle daha da önem kazanmıştır.

Çünkü yeni düzenleme 15 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından sosyal inceleme yapılmasını açıkça zorunlu hale getirmiştir.

22. Çocuk Sanık Hakkında Tutuklama Kararı Verilebilir mi?

Evet.

Çocuk olmak tutuklamayı tamamen ortadan kaldırmaz.

Ancak çocuklar bakımından tutuklama değerlendirmesi yetişkinlerden farklı hassasiyetler içerir.

Özellikle;

• suçun niteliği,
• delillerin durumu,
• kaçma şüphesi,
• delilleri karartma ihtimali,
• adli kontrolün yeterli olup olmayacağı,
• çocuğun üstün yararı

birlikte değerlendirilmelidir.

Tutuklama, çocuk bakımından da otomatik bir sonuç değildir.

23. Çocuk Sanığın Müdafii Olmak Zorunda mıdır?

Çocukların ceza soruşturmalarında müdafilik kurumu özel önem taşır.

Çocuk şüpheli veya sanık bakımından müdafi görevlendirilmesine ilişkin CMK hükümleri dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle çocuk hakkında yürütülen soruşturma ve kovuşturmalarda;

• ifade alma işlemi,
• müdafi görevlendirilmesi,
• çocuk birimleri,
• adli görüşme,
• sosyal inceleme,
• uzman raporları

birlikte değerlendirilmelidir.

24. Çocuğun Suç İşlemesinde Ailenin Sorumluluğu

2026 düzenlemesi ailelerin çocuk üzerindeki yükümlülüklerini de güçlendirmiştir.

TCK 233’te yapılan değişiklikle aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerin ihlaline ilişkin cezalar artırılmıştır.

Ayrıca belirli fiiller nedeniyle çocuğun;

• kasten öldürme,
• neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama

suçlarını işlemesi hâlinde, ilgili koşulların gerçekleşmesi durumunda faile verilecek cezanın yarısından iki katına kadar artırılması mümkün hale getirilmiştir.

Burada önemli olan nokta, ebeveynin çocuğun işlediği suçtan otomatik olarak sorumlu tutulması değildir.

Ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereğince ebeveynin kendi hukuka aykırı fiilinin bulunması gerekir.

25. Çocuğun Elindeki Silah Nedeniyle Ebeveynin Sorumluluğu

2026 düzenlemesinde dikkat çeken bir diğer değişiklik 6136 sayılı Kanun’a eklenen 13/A maddesidir.

Ateşli silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza edilmesi ve bu nedenle çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olunması hâlinde, başka bir suç oluşmadığı takdirde:

1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası

öngörülmüştür.

Bu düzenleme 18 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girmiştir.

26. Çocuklara Bıçak Satılması ve Taşınması

2026 düzenlemesiyle çocuklara yönelik bıçak satışına ilişkin de yeni hükümler getirilmiştir.

6136 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan belirli kesici, delici veya bereleyici aletlerin;

• 18 yaşından küçüklere satılması,
• çocuklar tarafından satın alınması,
• çocuklar tarafından taşınması

yasaklanmıştır.

Bu düzenlemeye aykırılık belirli koşullarda idari para cezasını gerektiren kabahat olarak düzenlenmiştir.

Ancak bu hükmün yürürlüğü 1 Aralık 2026 olarak belirlenmiştir.

27. “Suça Sürüklenen Çocuk” Kavramı Değişti

2026 düzenlemesiyle terminoloji bakımından da önemli bir değişiklik yapılmıştır.

Çocuk Koruma Kanunu’nda yer alan birçok “suça sürüklenen çocuk” ibaresi “adli süreçteki çocuk” şeklinde değiştirilmiştir.

Bu değişiklik yalnızca kelime değişikliği değildir.

Amaç, hakkında soruşturma veya kovuşturma yürütülen bir çocuğun henüz kesinleşmiş bir mahkûmiyet bulunmadan “suçlu” olarak nitelendirilmemesi ve masumiyet karinesiyle daha uyumlu bir terminoloji oluşturulmasıdır.

28. 2026 Sonrası Çocuk Ceza Hukukunda En Önemli 10 Değişiklik

1. TCK 31’de ceza sınırları yükseltildi.

12-15 ve 15-18 yaş gruplarında belirli hapis cezalarının alt ve üst sınırları artırıldı.

2. Ağırlaştırılmış müebbet karşılığı ceza artırıldı.

15-18 yaş grubunda:

18-24 yıl → 19-27 yıl

3. Müebbet karşılığı ceza artırıldı.

15-18 yaş grubunda:

12-15 yıl → 15-18 yıl

4. 12-15 yaş grubunda üst sınır yükseltildi.

Diğer suçlarda:

7 yıl → 9 yıl

5. Kasten öldürme suçlarında özel düzenleme geldi.

TCK 31/4 kapsamında yaş indirimi uygulanmayabilir.

6. Ağırlaştırılmış yaralama bakımından özel düzenleme geldi.

TCK 87/2 ve 87/4 kapsamında özel rejim getirildi.

7. 12-15 yaş grubuna üst yaş rejimi uygulanabilir.

Ceza sorumluluğu bulunan çocuklar bakımından TCK 31/3 hükümlerinin uygulanmasına karar verilebilir.

8. Sosyal inceleme raporu zorunlu hale getirildi.

15 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından.

9. Yeni yönlendirme tedbirleri getirildi.

Dijital risk, çevre, kütüphane, sosyal hizmet ve bağımlılıkla mücadele gibi tedbirler.

10. İnfaz sistemi değiştirildi.

Çocuk eğitimevleri ve uzman değerlendirmesine dayalı kademeli sistem güçlendirildi.

29. 2026 Sonrası Çocuk Ceza Sorumluluğu İçin Pratik Tablo

30. 2026 Yılında Çocuk Sanıklar Bakımından Savunmada Nelere Dikkat Edilmeli?

Çocuk sanık müdafiliğinde yalnızca suçun unsurlarının tartışılması çoğu zaman yeterli değildir.

Savunmada ayrıca;

• çocuğun suç tarihindeki yaşı,
• yaşın gün/ay hesabıyla kesin olarak belirlenmesi,
• TCK 31 kapsamında hangi yaş grubuna girdiği,
• 12-15 yaş grubundaysa ceza sorumluluğunun bulunup bulunmadığı,
• sosyal inceleme raporu,
• Adli Tıp raporu,
• psikiyatrik değerlendirmeler,
• çocuğun aile yapısı,
• eğitim durumu,
• sosyal çevresi,
• suçun işleniş şekli,
• kastın niteliği,
• amaç ve saik,
• önceki mahkûmiyetlerin bulunup bulunmadığı,
• TCK 31/4 şartlarının oluşup oluşmadığı,
• alternatif yaptırım imkânları,
• HAGB,
• erteleme,
• infaz hükümleri

ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

31. Yeni TCK 31/4 Uygulanırken Hâkim Nelere Dikkat Etmelidir?

Yeni düzenleme hâkime sınırsız bir yetki vermemektedir.

Kanun dört kriter belirlemiştir:

1. Kasta dayalı kusurun ağırlığı

2. Güdülen amaç ve saik

3. Suçun işleniş şekli

4. Daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyet

Bu kriterlerden bir veya birkaçının somut olayda bulunması gerekir.

Dolayısıyla gerekçeli kararda bu kriterlerin somut olay bakımından nasıl gerçekleştiğinin açıklanması önem taşıyacaktır.

Savunma makamı da TCK 31/4 şartlarının bulunmadığını somut deliller üzerinden ortaya koyabilir.

32. 2026 Düzenlemesi Her Çocuğun Yetişkin Gibi Cezalandırılacağı Anlamına mı Geliyor?

Hayır.

Bu konu kamuoyunda yanlış anlaşılmaya müsaittir.

Yeni düzenleme bütün çocukların yetişkinlerle aynı şekilde cezalandırılmasını öngörmemektedir.

Esas sistem hâlen çocuklar bakımından özel ceza rejimidir.

Ancak kanun koyucu özellikle kasten öldürme ve ağır neticeli yaralama suçlarında, olayın niteliğine göre yaş küçüklüğü indirimlerinin uygulanmamasına veya alt yaş grubuna üst yaş grubunun hükümlerinin uygulanmasına imkân tanımıştır.

Bu nedenle her dosyada ayrıca değerlendirme yapılması gerekir.

33. Yeni Düzenleme Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?

7593 sayılı Kanun 8 Ağustos 2026 tarihinde kabul edilmiş ve 18 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Kanunun 8. maddesiyle 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’na eklenen bıçak düzenlemesinin 1 Aralık 2026 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülmüş; diğer hükümler ise yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bu nedenle bugün itibarıyla, yani 18 Ağustos 2026 itibarıyla, TCK 31’deki yeni hükümler yürürlüktedir.

34. Yeni Düzenleme Geçmişte İşlenen Suçlara Uygulanır mı?

Ceza hukukunda temel kural, suç tarihinde yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanun arasında sanık lehine olan hükmün uygulanmasıdır.

Bu nedenle 2026 değişikliğinin eski tarihli suçlara uygulanıp uygulanmayacağı belirlenirken;

• suç tarihi,
• eski kanun,
• yeni kanun,
• lehe/aleyhe sonuç,
• hükmün kesinleşip kesinleşmediği,
• infaz aşaması

birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle 2026 değişikliğinin bazı çocuklar bakımından cezaları artırdığı düşünüldüğünde, aleyhe kanunun geçmişe yürütülmemesi ilkesi önem taşımaktadır.

35. Sonuç: 2026’da Çocukların Ceza Sorumluluğu Nasıl Değişti?

2026 yılında yapılan 7593 sayılı Kanun değişikliği, Türkiye’de çocuk ceza hukuku bakımından son yılların en önemli düzenlemelerinden biridir.

Yeni sistemde:

12 yaşından küçük çocukların ceza sorumluluğu bulunmamaktadır.

12-15 yaş grubunda ceza sorumluluğu ayrıca araştırılmaktadır.

15-18 yaş grubunda ceza sorumluluğu bulunmakla birlikte normal şartlarda yaş küçüklüğü indirimi uygulanmaktadır.

Ancak 2026 değişikliğiyle özellikle kasten öldürme ve TCK 87/2-4 kapsamındaki neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında önemli bir istisna getirilmiştir.

Buna göre 15-18 yaş grubunda bulunan çocuklarda belirli koşulların gerçekleşmesi hâlinde yaş küçüklüğü indirimi uygulanmayabilir.

12-15 yaş grubunda ceza sorumluluğu bulunan çocuklar bakımından ise belirli ağır suçlarda 15-18 yaş grubuna ilişkin daha ağır ceza rejiminin uygulanabilmesi mümkün hale gelmiştir.

Bunun yanında kanun yalnızca cezaları artırmamış; çocukların rehabilitasyonu amacıyla dijital risklerden korunma, sosyal hizmet, kütüphane, çevre ve bağımlılıkla mücadele gibi yeni yönlendirme tedbirleri de getirmiştir.

Dolayısıyla 2026 sonrası çocuk ceza hukukunun iki temel yönü bulunmaktadır:

Bir tarafta ağır suçlara yönelik daha güçlü ceza mekanizması, diğer tarafta çocukların korunması, rehabilitasyonu ve topluma yeniden kazandırılması.

Çocuk sanık hakkında yürütülen her soruşturma ve kovuşturmada yalnızca suçun cezasına değil; çocuğun yaşı, gelişimi, ceza sorumluluğu, sosyal inceleme raporu, uzman raporları, suçun işleniş biçimi ve TCK 31/4 şartlarının bulunup bulunmadığına birlikte bakılması gerekir.

Sık Sorulan Sorular

12 yaşındaki çocuk ceza alır mı?

Hayır. Fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmamış çocuğun ceza sorumluluğu yoktur. Ancak çocuklara özgü güvenlik ve yönlendirme tedbirleri uygulanabilir.

13 yaşındaki çocuk hapis cezası alabilir mi?

Evet, ancak öncelikle çocuğun ceza sorumluluğunun bulunup bulunmadığı belirlenmelidir. Ceza sorumluluğu bulunuyorsa TCK 31/2 uygulanır; ağır öldürme ve belirli ağır yaralama suçlarında yeni TCK 31/4 nedeniyle daha ağır rejimin uygulanması da mümkün olabilir.

15 yaşındaki çocuk adam öldürürse kaç yıl ceza alır?

Tek bir cevap yoktur. Suçun TCK 81 veya 82 kapsamında olup olmadığı, çocuğun yaşı ve TCK 31/4’teki şartların gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmelidir.

16 yaşındaki çocuk müebbet hapis alır mı?

Normal TCK 31/3 rejiminde müebbet hapis gerektiren suç bakımından 15-18 yaş grubuna özgü 15-18 yıl hapis rejimi uygulanır. Ancak TCK 31/4 kapsamında gerekli şartların oluşması hâlinde bu yaş indirimi uygulanmayabilir.

17 yaşındaki çocuk ağırlaştırılmış müebbet alır mı?

2026 düzenlemesi sonrasında kasten öldürme ve TCK 87/2-4 kapsamındaki belirli suçlarda TCK 31/4 şartlarının gerçekleşmesi hâlinde yaş küçüklüğü indiriminin uygulanmaması mümkündür. Somut olayın niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.

12-15 yaş arasındaki çocuğun ceza sorumluluğu nasıl belirlenir?

Çocuğun fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği değerlendirilir. 2026 değişikliği sonrasında 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yapılması zorunludur.

Çocuk cezaevine girer mi?

Evet, koşullara göre çocuk hakkında hapis cezası uygulanabilir. Ancak çocuklara özgü infaz sistemi vardır ve belirli hapis cezalarının doğrudan çocuk eğitimevlerinde yerine getirilmesi mümkündür.

Çocuk hakkında tutuklama kararı verilebilir mi?

Evet. Ancak çocuklar bakımından tutuklama tedbirinin şartları ve ölçülülüğü ayrıca değerlendirilmelidir.

Çocuğun sosyal inceleme raporu alınmazsa ne olur?

15 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından yeni düzenleme sosyal incelemeyi zorunlu hale getirmiştir. Bu nedenle raporun alınmaması ciddi bir usul sorunu oluşturabilir.

2026 yılında çocukların ceza sorumluluğu tamamen değişti mi?

Hayır. Temel yaş grupları korunmuştur. Ancak özellikle ağır öldürme ve ağır neticeli yaralama suçlarında önemli değişiklikler yapılmıştır.

Hukuki Değerlendirme

Çocuk ceza hukuku bakımından suç tarihi ile çocuğun suç tarihindeki yaşı son derece önemlidir. 18 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7593 sayılı Kanun nedeniyle 2026 öncesinde işlenen suçlar bakımından da ayrıca lehe kanun değerlendirmesi yapılması gerekebilir.

Bu nedenle çocuk sanık hakkında hazırlanacak savunma veya hukuki görüşte yalnızca TCK 31’in güncel metninin incelenmesi yeterli olmayıp, suç tarihi, yürürlükteki eski ve yeni hükümler, lehe kanun ilkesi, sosyal inceleme raporu, Adli Tıp değerlendirmesi, Çocuk Koruma Kanunu ve infaz hükümleri birlikte değerlendirilmelidir.

Önemli: Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut bir soruşturma veya kovuşturma dosyasında uygulanacak cezanın belirlenmesi için dosyanın tüm delilleri, suç tarihi ve çocuğun fiili işlediği tarihteki yaşı ayrıca incelenmelidir.