Anlaşmalı Boşanma Davası 2026

15 Ekim 2026

Anlaşmalı Boşanma Davası: Şartları, Protokol, Nafaka ve Velayet Rehberi

İLK&SOY HUKUK | Aile Hukuku

Anlaşmalı boşanma davası, evlilik birliğini sürdürmek istemeyen eşlerin boşanma ve boşanmanın hukuki sonuçları üzerinde uzlaşarak evliliklerini mahkeme kararıyla sona erdirmelerini sağlayan hukuki yoldur. Ancak anlaşmalı boşanmanın hızlı ve sorunsuz biçimde sonuçlanabilmesi için yalnızca eşlerin boşanma konusunda anlaşması yeterli değildir. Nafaka, velayet, kişisel ilişki, maddi ve manevi tazminat, yargılama giderleri ve gerektiğinde mal paylaşımı gibi konuların da dikkatle değerlendirilmesi gerekir.

Eksik hazırlanan veya açık hükümler içermeyen bir anlaşmalı boşanma protokolü, boşanma sonrasında yeni davalara, alacak uyuşmazlıklarına ve tarafların beklemediği hukuki sonuçlara neden olabilir.

Bu rehberde anlaşmalı boşanma davasının şartları, başvuru süreci, anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanması, çocukların velayeti, nafaka, tazminat, mal paylaşımı, mahkeme aşaması ve Yargıtay kararları ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

1. Anlaşmalı Boşanma Nedir?

Anlaşmalı boşanma, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre evliliği en az bir yıl sürmüş olan eşler, birlikte başvuruda bulunarak veya eşlerden birinin açtığı boşanma davasının diğer eş tarafından kabul edilmesiyle anlaşmalı boşanma yoluna gidebilir.

Ancak mahkemenin boşanma kararı verebilmesi için kanunda belirtilen koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Anlaşmalı boşanmanın temel özellikleri şunlardır:

  • Eşlerin boşanma konusunda iradelerinin uyuşması gerekir.
  • Boşanma davası açılmadan önce evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır.
  • Eşler, hâkim tarafından bizzat dinlenmelidir.
  • Boşanmanın mali sonuçları hakkında anlaşma sağlanmalıdır.
  • Ortak çocukların velayeti ve diğer hakları konusunda uygun bir düzenleme yapılmalıdır.
  • Hâkim, tarafların anlaşmasını ve özellikle çocukların menfaatlerini değerlendirerek uygun bulmalıdır.

Bu koşulların sağlanması hâlinde mahkeme anlaşmalı boşanmaya karar verebilir. Bununla birlikte, eşlerin kendi aralarında anlaşmış olması mahkemenin mutlaka boşanma kararı vereceği anlamına gelmez.

2. Anlaşmalı Boşanmanın Şartları Nelerdir?

2.1. Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır

Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi uyarınca anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması zorunludur.

Bir yıllık süre, kural olarak resmi evlenme tarihinden itibaren hesaplanır. Düğün tarihi, birlikte yaşamaya başlanan tarih veya nişan tarihi esas alınmaz.

Örneğin eşler 15 Ekim 2025 tarihinde resmi olarak evlenmişse anlaşmalı boşanma yoluna başvurabilmeleri için bir yıllık evlilik süresinin dolması gerekir.

Evlilik bir yılı doldurmamışsa eşlerin her konuda anlaşmış olması, bu eksikliği ortadan kaldırmaz. Bu durumda somut olayın koşullarına göre başka bir boşanma sebebine dayanılarak dava açılması değerlendirilebilir.

2.2. Eşler boşanma konusunda anlaşmış olmalıdır

Anlaşmalı boşanmanın temelinde, eşlerin evlilik birliğini sona erdirme yönündeki ortak iradesi bulunur.

Taraflardan birinin boşanmak istememesi veya boşanma kararına ilişkin iradesini duruşmada açıklamaması hâlinde anlaşmalı boşanmanın şartları oluşmayabilir.

Bununla birlikte, eşlerden biri boşanmayı kabul ediyor olsa bile nafaka, tazminat veya çocukların durumu gibi zorunlu konularda anlaşma sağlanamaması, anlaşmalı boşanma yolunun uygulanmasını engelleyebilir.

Böyle bir durumda taraflar yeni bir düzenleme üzerinde uzlaşabilir. Uzlaşma sağlanamazsa davanın çekişmeli boşanma hükümleri çerçevesinde sürdürülmesi gündeme gelebilir.

2.3. Eşler hâkim tarafından bizzat dinlenmelidir

Anlaşmalı boşanmanın önemli şartlarından biri, eşlerin mahkeme huzurunda bizzat dinlenmesidir.

Hâkim, eşlerin boşanma iradelerinin özgürce açıklandığını ve protokol hükümlerini gerçekten kabul ettiklerini değerlendirmelidir.

Bu nedenle yalnızca avukatlar tarafından imzalanmış bir protokolün mahkemeye sunulması, tarafların bizzat dinlenmesi şartının yerine geçtiği anlamına gelmez.

Tarafların duruşmada hazır bulunması, boşanma iradelerini açıklaması ve protokol hükümlerini kabul ettiğini belirtmesi önem taşır.

2.4. Boşanmanın mali sonuçları hakkında anlaşma sağlanmalıdır

Eşlerin boşanmanın mali sonuçları konusunda da uzlaşması gerekir.

Bu kapsamda özellikle şu hususlar değerlendirilmelidir:

  • Yoksulluk nafakası talep edilip edilmeyeceği,
  • Ortak çocuklar için iştirak nafakası,
  • Maddi tazminat,
  • Manevi tazminat,
  • Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti,
  • Varsa protokol kapsamında düzenlenmek istenen diğer mali yükümlülükler.

Tarafların birbirlerinden herhangi bir talepte bulunmayacaklarını kararlaştırmaları da mümkündür. Ancak bu tür hükümler açık yazılmalı ve hangi talepleri kapsadığı belirlenmelidir.

2.5. Çocukların durumu hakkında uygun düzenleme yapılmalıdır

Ortak çocukların bulunması hâlinde velayet, çocukla kişisel ilişki kurulması ve iştirak nafakası gibi konuların değerlendirilmesi gerekir.

Eşler bu konularda anlaşmış olsa dahi hâkim, çocuğun üstün yararını gözetmek zorundadır.

Çocuğun güvenliği, gelişimi, eğitim durumu, yaşı, ihtiyaçları ve ebeveynlerle ilişkisi değerlendirmede önem taşır. Bu nedenle ebeveynlerin anlaşması, çocuk bakımından her koşulda bağlayıcı değildir.

3. Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Anlaşmalı boşanma davası, gerekli belgelerin hazırlanması ve yetkili mahkemeye başvurulmasıyla başlatılır.

Birinci aşama: Hukuki durumun değerlendirilmesi

İlk olarak evliliğin süresi, ortak çocukların bulunup bulunmadığı, tarafların mali durumu, mevcut malvarlığı ve boşanma sonrasında ortaya çıkabilecek yükümlülükler değerlendirilmelidir.

Bu aşamada yalnızca boşanma kararına odaklanmak yerine, boşanmanın sonuçlarının da önceden planlanması gerekir.

İkinci aşama: Anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanması

Tarafların üzerinde uzlaştığı hususlar yazılı bir protokole dönüştürülür.

Protokolde belirsiz ifadelerden kaçınılmalı; ödeme tutarları, ödeme tarihleri, çocukla kişisel ilişki günleri ve varsa malvarlığı devirleri açıkça düzenlenmelidir.

Üçüncü aşama: Dava dilekçesinin hazırlanması

Dava dilekçesinde tarafların anlaşmalı boşanma talebi, evlilik bilgileri ve ilgili hukuki açıklamalar yer alır. Hazırlanan protokol de dilekçeye eklenir.

Dördüncü aşama: Yetkili mahkemeye başvuru

Anlaşmalı boşanma davaları aile mahkemelerinde görülür. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde görevli mahkeme, ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenir.

Yetki bakımından Türk Medeni Kanunu’nun 168. maddesi önemlidir. Boşanma davalarında eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce eşlerin son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkili olabilir.

Beşinci aşama: Duruşma ve hâkim incelemesi

Hâkim, tarafları bizzat dinleyerek boşanma iradelerini ve protokolü kabul edip etmediklerini değerlendirir.

Gerekli gördüğü değişiklikleri önerebilir. Taraflar bu değişiklikleri kabul ederse uygun düzenleme üzerinden karar verilebilir. Değişiklikler kabul edilmez ve uygun yeni bir anlaşma sağlanamazsa anlaşmalı boşanma kararı verilmeyebilir.

Altıncı aşama: Karar ve kesinleşme

Mahkeme boşanma kararı verdikten sonra kararın kesinleşmesi için gerekli usul işlemleri tamamlanmalıdır.

Boşanma kararının verilmesi ile kesinleşmesi aynı şey değildir. Kesinleşme süresi; kararın tebliğine, kanun yollarına başvurulup başvurulmadığına ve ilgili usul işlemlerine bağlıdır.

4. Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanmalıdır?

Anlaşmalı boşanma protokolü, boşanmanın sonuçlarını belirleyen en önemli belgelerden biridir.

Protokol yalnızca tarafların boşanmayı kabul ettiklerini gösteren basit bir metin olarak değerlendirilmemelidir. Hükümlerin açık, uygulanabilir ve tarafların gerçek iradelerine uygun olması gerekir.

4.1. Tarafların kimlik ve evlilik bilgileri

Protokolde tarafların kimlik bilgileri, evlilik tarihi ve varsa ortak çocuklara ilişkin bilgiler doğru şekilde belirtilmelidir.

4.2. Boşanma iradesi

Tarafların evlilik birliğini sona erdirmek istedikleri ve anlaşmalı boşanma konusunda mutabık oldukları açıkça ifade edilmelidir.

4.3. Velayet ve kişisel ilişki

Ortak çocukların velayetinin hangi ebeveyne verileceği, diğer ebeveynle kişisel ilişkinin nasıl kurulacağı ve çocuğun teslimine ilişkin esaslar düzenlenmelidir.

4.4. Nafaka

Yoksulluk nafakası ve iştirak nafakası bakımından talep, miktar, ödeme tarihi ve ödeme şekli açıkça yazılmalıdır.

4.5. Maddi ve manevi tazminat

Tarafların tazminat talep edip etmediği, talep varsa miktarı ve ödeme koşulları belirtilmelidir.

4.6. Malvarlığı ve ev eşyaları

Taraflar, anlaşma kapsamında malvarlığı, ev eşyaları, ziynet eşyaları veya belirli alacaklar hakkında düzenleme yapmak istiyorlarsa bunların kapsamını açıkça belirlemelidir.

Örneğin bir taşınmazın devredileceği kararlaştırılıyorsa taşınmazın tapu bilgileri, devrin nasıl gerçekleştirileceği ve masrafların kim tarafından karşılanacağı ayrıca değerlendirilmelidir.

Önemli: Anlaşmalı boşanma protokolünde bir malvarlığı konusuna yer verilmesi, ilgili devir veya tescil işleminin kendiliğinden tamamlandığı anlamına gelmez. Taşınmazlar ve diğer sicile kayıtlı malvarlığı unsurları bakımından gerekli şekil ve tescil koşulları ayrıca incelenmelidir.

4.7. Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti

Yargılama giderlerinin kim tarafından karşılanacağı ve tarafların birbirlerinden vekâlet ücreti talep edip etmeyeceği açıkça düzenlenebilir.

4.8. Feragat ve ibra hükümleri

Tarafların birbirlerinden talepte bulunmayacaklarına ilişkin hükümler dikkatle hazırlanmalıdır.

Özellikle “tarafların birbirlerinden hiçbir hak ve alacağı yoktur” biçimindeki genel ifadelerin hangi talepleri kapsadığı ve hangi hukuki sonuçları doğuracağı somut olay bakımından değerlendirilmelidir.

Her türlü mevcut ve gelecekteki talebin tek bir genel ifadeyle kesin biçimde ortadan kaldırılacağı varsayılmamalıdır.

5. Anlaşmalı Boşanmada Velayet Nasıl Belirlenir?

Ortak çocukların velayeti, anlaşmalı boşanma sürecinin en hassas konularından biridir.

Eşler velayetin anneye veya babaya verilmesi konusunda anlaşabilir. Ancak hâkim, bu anlaşmayı değerlendirirken öncelikle çocuğun üstün yararını esas alır.

Velayetin anneye verilmesi

Annenin velayet sahibi olmasına karar verilmesi, diğer ebeveynin çocukla ilişkisinin sona erdiği anlamına gelmez. Kişisel ilişki düzenlemesiyle çocuğun diğer ebeveynle düzenli ve sağlıklı bir ilişki kurması amaçlanır.

Velayetin babaya verilmesi

Aynı şekilde velayetin babaya verilmesi de annenin çocukla ilişkisinin tamamen ortadan kalkacağı anlamına gelmez. Çocuğun güvenliği ve üstün yararı çerçevesinde kişisel ilişki düzenlemesi yapılabilir.

Ortak velayet mümkün müdür?

Ortak velayet konusu, her somut olayın koşulları içinde değerlendirilmelidir. Ebeveynlerin iletişim kurabilmesi, çocukla ilgili kararlarda iş birliği yapabilmesi ve düzenlemenin çocuğun üstün yararına uygun olması önemlidir.

Ortak velayet her dosyada otomatik olarak uygulanabilecek bir sonuç değildir.

Velayet kararı daha sonra değiştirilebilir mi?

Çocuğun ihtiyaçlarının veya koşullarının önemli ölçüde değişmesi hâlinde velayet düzenlemesinin yeniden değerlendirilmesi mümkün olabilir.

Örneğin çocuğun güvenliğini etkileyen gelişmeler, bakım koşullarındaki değişiklikler veya çocuğun üstün yararını ilgilendiren yeni olgular, velayet konusunda yeniden yargısal değerlendirme yapılmasını gerektirebilir.

6. Anlaşmalı Boşanmada Nafaka

Nafaka, anlaşmalı boşanma protokolünde açıkça ele alınması gereken konular arasındadır. Nafakanın türü, amacı ve yararlanacak kişi birbirinden farklıdır.

6.1. Yoksulluk nafakası

Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesine göre boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer taraftan mali gücü oranında yoksulluk nafakası isteyebilir.

Yoksulluk nafakası bakımından tarafların ekonomik koşulları, boşanmanın sonuçları ve kanuni şartlar birlikte değerlendirilir.

Taraflar protokolde yoksulluk nafakası belirleyebilir veya bu konuda talepte bulunmamayı kararlaştırabilir.

Ancak nafakaya ilişkin hükümlerin kapsamı ve ileride değişiklik talep edilip edilemeyeceği, düzenlemenin içeriğine ve hukuki koşullara göre değerlendirilmelidir.

6.2. İştirak nafakası

İştirak nafakası, velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmasını sağlayan nafaka türüdür.

Bu nafaka yalnızca ebeveynler arasındaki bir mali anlaşma olarak görülmemelidir. Çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve diğer ihtiyaçları esas alınmalıdır.

İştirak nafakası belirlenirken şu unsurlar önem taşır:

  • Çocuğun yaşı ve eğitim durumu,
  • Sağlık ve bakım giderleri,
  • Günlük yaşam ihtiyaçları,
  • Ebeveynlerin ekonomik ve sosyal durumları,
  • Çocuğun ihtiyaçlarının zaman içerisinde değişme ihtimali.

Protokolde nafaka tutarının yanında ödeme tarihi ve ödeme şekli de açıkça gösterilmelidir.

6.3. Nafaka artırımı ve azaltılması

Nafakanın belirlenmesinden sonra ekonomik koşulların değişmesi veya çocuğun ihtiyaçlarının artması gibi nedenlerle nafakanın yeniden değerlendirilmesi gündeme gelebilir.

Ancak nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması kendiliğinden gerçekleşmez. İlgili nafaka türüne ve somut olayın şartlarına göre kanuni koşulların değerlendirilmesi gerekir.

7. Anlaşmalı Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat

Boşanma nedeniyle maddi veya manevi tazminat talebi, Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesi kapsamında değerlendirilebilir.

Maddi tazminat

Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen ve kanunda belirtilen kusur koşullarını sağlayan taraf, diğer taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir.

Manevi tazminat

Boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kanuni koşullar çerçevesinde manevi tazminat talep edebilir.

Anlaşmalı boşanmada taraflar tazminat miktarı üzerinde uzlaşabilir veya tazminat talep etmemeyi kararlaştırabilir.

Bununla birlikte, protokolde tazminat hakkından vazgeçildiğine ilişkin bir hüküm bulunuyorsa bu hükmün kapsamı dikkatle değerlendirilmelidir. Hangi tazminat türünün, hangi olay veya talepler bakımından düzenlendiği açık olmalıdır.

8. Anlaşmalı Boşanmada Mal Paylaşımı

Anlaşmalı boşanma ile mal rejiminin tasfiyesi birbirinden farklı hukuki konulardır.

Eşlerin boşanma konusunda anlaşması, evlilik sırasında edinilen malların otomatik olarak eşit şekilde bölüşüldüğü anlamına gelmez.

Mal paylaşımında evlilikte geçerli olan mal rejimi, malların edinilme tarihleri, kişisel mal niteliği taşıyıp taşımadıkları, katkılar ve mevcut borçlar gibi unsurlar önemlidir.

Edinilmiş mallara katılma rejimi

Eşler arasında başka bir mal rejimi seçilmemişse, kural olarak edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Ancak her malın edinilmiş mal mı yoksa kişisel mal mı olduğu somut olayın özelliklerine göre belirlenmelidir.

Taşınmazlar ve araçlar

Ev, arsa, iş yeri ve araç gibi malvarlığı unsurları bakımından mülkiyet kayıtları, edinim tarihleri, finansman kaynakları ve varsa kredi borçları incelenmelidir.

Ziynet eşyaları ve ev eşyaları

Ziynet eşyalarının kime ait olduğu, ne şekilde teslim edileceği ve ev eşyalarının nasıl paylaşılacağı protokolde ayrıca düzenlenebilir.

Uygulamada önemli nokta: Mal paylaşımından kaynaklanan bütün taleplerin anlaşmalı boşanma davasında kendiliğinden çözüme kavuştuğu varsayılmamalıdır. Bu konuların protokolde açıkça düzenlenmesi veya ayrı hukuki süreçlerde ele alınması gerekebilir.

9. Anlaşmalı Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Anlaşmalı boşanma davaları, tarafların bütün zorunlu konularda uzlaşmış olması ve gerekli belgelerin eksiksiz hazırlanması nedeniyle çekişmeli boşanma davalarına kıyasla daha kısa sürede sonuçlanabilir.

Ancak bütün anlaşmalı boşanma davalarının aynı sürede sonuçlanacağı söylenemez.

Davanın süresini etkileyen başlıca unsurlar şunlardır:

  • Mahkemenin iş yoğunluğu,
  • Duruşma günü verilme süresi,
  • Dava dilekçesi ve protokolün eksiksiz hazırlanması,
  • Tarafların duruşmada hazır bulunması,
  • Hâkimin protokolde değişiklik istemesi,
  • Kararın tebliği ve kesinleşme işlemleri.

Bu nedenle belirli bir gün veya hafta içerisinde kesin sonuç alınacağına ilişkin garanti verilmesi doğru değildir.

10. Anlaşmalı Boşanma Davasında Gerekli Belgeler

Dosyanın özelliklerine göre değişmekle birlikte, genel olarak şu belgeler hazırlanabilir:

  1. Anlaşmalı boşanma dava dilekçesi.
  2. Eşlerin imzaladığı anlaşmalı boşanma protokolü.
  3. Tarafların kimlik ve adres bilgileri.
  4. Ortak çocukların bulunması hâlinde çocuklara ilişkin gerekli bilgiler.
  5. Varsa vekâletname ve avukat aracılığıyla yürütülen süreçte gerekli diğer belgeler.
  6. Protokolde özel olarak düzenlenen malvarlığı veya ödeme yükümlülüklerine ilişkin destekleyici belgeler.

Mahkeme, dosyanın niteliğine göre ek bilgi veya belge talep edebilir. Bu nedenle belge listesi her dava bakımından aynı olmayabilir.

11. Anlaşmalı Boşanma Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Anlaşmalı boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir.

Aile mahkemesinin kurulmadığı yerlerde görev, kanunun öngördüğü şekilde belirlenen mahkeme tarafından yerine getirilir.

Yetkili mahkeme belirlenirken Türk Medeni Kanunu’nun 168. maddesindeki düzenleme dikkate alınmalıdır. Buna göre eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce eşlerin son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkili olabilir.

Dava açılmadan önce görev ve yetki kurallarının somut olay bakımından kontrol edilmesi, gereksiz usul uyuşmazlıklarının önüne geçilmesine yardımcı olur.

12. Anlaşmalı Boşanmadan Vazgeçilebilir mi?

Anlaşmalı boşanma sürecinde taraflardan biri karar kesinleşmeden önce anlaşma iradesinden dönebilir.

Ancak bu durumun usulî sonucu, davanın hangi aşamada bulunduğuna ve dosyanın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Taraflardan birinin anlaşmalı boşanmayı artık kabul etmediğini bildirmesi, her durumda davanın otomatik olarak sona ereceği anlamına gelmez. Koşulları varsa dava çekişmeli boşanma olarak sürdürülebilir.

Özellikle boşanma kararının kesinleşmesine kadar tarafların iradelerinin devam edip etmediği önemlidir.

Karar kesinleştikten sonra ise anlaşmadan vazgeçme konusu farklı hukuki kurallara tabidir. Kesinleşmiş bir kararın ortadan kaldırılması, yalnızca taraflardan birinin fikir değiştirmesiyle mümkün olmaz; ilgili kanuni koşulların bulunması gerekir.

13. Anlaşmalı Boşanma Protokolünde En Sık Yapılan Hatalar

Anlaşmalı boşanma sürecinde yapılan bazı hatalar, boşanma sonrasında ciddi uyuşmazlıklara neden olabilir.

Belirsiz nafaka hükümleri

Nafakanın tutarı, ödeme zamanı veya hangi çocuk için ödeneceği açıkça belirtilmezse uygulamada anlaşmazlık yaşanabilir.

Kişisel ilişki günlerinin net yazılmaması

Çocuğun hangi gün ve saatlerde teslim alınacağı, tatillerin nasıl paylaşılacağı ve teslimin nerede yapılacağı belirsiz bırakılırsa yeni uyuşmazlıklar doğabilir.

Mal paylaşımının genel ifadelerle geçiştirilmesi

“Bütün mallar paylaşılmıştır” gibi genel bir hüküm, tarafların hangi mallar üzerinde anlaştığını her zaman açık biçimde ortaya koymayabilir.

Tazminat taleplerinin kapsamının belirlenmemesi

Tazminat konusunda vazgeçme veya ödeme hükümlerinin hangi talepleri kapsadığı açıkça yazılmalıdır.

Protokolün hukuki sonuçları anlaşılmadan imzalanması

Tarafların protokolün sonuçlarını tam olarak anlamadan imza atması, ileride geri dönülmesi güç uyuşmazlıklara neden olabilir.

Kararın kesinleşmesinin takip edilmemesi

Mahkemenin karar vermesi, kararın kesinleştiği anlamına gelmez. Kesinleşme işlemlerinin takip edilmesi önemlidir.

14. Anlaşmalı Boşanma Davasında Avukatın Önemi

Anlaşmalı boşanma davalarında avukat desteği yalnızca dilekçe hazırlanmasıyla sınırlı değildir.

Hukuki değerlendirme ve protokol hazırlığı sürecinde özellikle şu konular önem taşır:

  • Tarafların hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesi,
  • Nafaka ve tazminat hükümlerinin açık biçimde düzenlenmesi,
  • Çocuğun üstün yararına uygun velayet ve kişisel ilişki planının oluşturulması,
  • Mal rejiminden kaynaklanan taleplerin değerlendirilmesi,
  • Taşınmaz ve diğer malvarlığı devirlerinin hukuki koşullarının incelenmesi,
  • Protokol hükümlerinin uygulanabilirliğinin kontrol edilmesi,
  • Dava ve kesinleşme sürecinin usul kurallarına uygun yürütülmesi.

Özellikle taşınmaz, şirket hissesi, yüksek tutarlı malvarlığı veya birden fazla ortak çocuk bulunan dosyalarda, protokolün her hükmünün ayrı ayrı değerlendirilmesi önemlidir.

15. Yargıtay Kararları Işığında Anlaşmalı Boşanma

Anlaşmalı boşanma uygulamasında Yargıtay kararları, protokolün kapsamı, tarafların gerçek iradesi ve çocukların hakları bakımından yol göstericidir.

15.1. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/2643, K. 2019/484

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun bu kararında anlaşmalı boşanma protokolünde yer alan genel nitelikteki talepsizlik hükümlerinin kapsamı tartışılmıştır.

Karar, protokolde kullanılan ifadelerin hangi talepleri kapsadığının dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyan uyuşmazlıklardan biridir. Özellikle ziynet eşyaları ve boşanmanın mali sonuçları bakımından genel ifadelerin kapsamı önem taşır.

Kararın tam metni Adalet Bakanlığının UYAP Mevzuat ve İçtihat Sistemi üzerinden incelenebilir.

15.2. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2021/7601, K. 2021/6759

Bu kararda anlaşmalı boşanma protokolünün taraflar tarafından imzalanması ve tarafların mahkeme huzurunda bizzat dinlenmesi şartları ele alınmıştır.

Karar, yalnızca vekiller tarafından imzalanmış protokolün ve taraflardan birinin duruşmada bizzat dinlenmemiş olmasının anlaşmalı boşanma bakımından doğurabileceği usul sorunlarına dikkat çekmektedir.

Bu nedenle tarafların imzası ve duruşmadaki irade açıklamaları, anlaşmalı boşanma sürecinde göz ardı edilmemesi gereken hususlardır.

15.3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2023/582, K. 2025/24

Bu kararda, kesinleşmiş anlaşmalı boşanma kararında yer alan protokol hükümlerinin hukuki niteliği ve özellikle çocuklara ilişkin düzenlemelerin değerlendirilmesi ele alınmıştır.

Kararın işaret ettiği önemli noktalardan biri, ebeveynlerin anlaşmasının çocukların velayeti ve diğer hakları bakımından hâkimi mutlak biçimde bağlamamasıdır.

Çocuğun üstün yararı, velayet ve çocukla kişisel ilişki konularında belirleyici olmaya devam eder.

İçtihat kullanımı hakkında not: Yukarıdaki kararların kapsamı, ilgili uyuşmazlıklar ve hukuki ilkelerle sınırlı olarak değerlendirilmelidir. Her kararın somut olaya uygulanabilirliği ayrıca incelenmelidir.

16. Anlaşmalı Boşanma Hakkında Sık Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanma için avukat tutmak zorunlu mudur?

Hayır. Tarafların avukatla temsil edilmesi zorunlu değildir. Ancak protokolün hukuki sonuçlarının doğru değerlendirilmesi ve hak kaybı riskinin azaltılması açısından hukuki destek alınması yararlı olabilir.

Evlilik bir yılı doldurmadan anlaşmalı boşanma davası açılabilir mi?

Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesine dayalı anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Bu şart gerçekleşmemişse başka bir boşanma sebebine dayalı dava seçeneği somut olay bakımından değerlendirilebilir.

Anlaşmalı boşanmada iki tarafın da duruşmaya katılması gerekir mi?

Kural olarak evet. Kanun, hâkimin tarafları bizzat dinlemesini öngörür. Yalnızca avukatların duruşmaya katılması, bu şartın yerine geçtiği anlamına gelmez.

Anlaşmalı boşanma protokolü sonradan değiştirilebilir mi?

Protokolün mahkemece onaylanmasından ve kararın kesinleşmesinden önce tarafların anlaşması değişebilir. Karar kesinleştikten sonra ise değişiklik imkânı, düzenlemenin niteliğine ve ilgili hukuki koşullara bağlıdır.

Çocuk için nafaka belirlenmeden anlaşmalı boşanma yapılabilir mi?

Çocuk bulunan dosyalarda çocuğun bakım ve eğitim giderleri ile iştirak nafakası konusu dikkatle ele alınmalıdır. Hâkim, çocuğun üstün yararına uygun bir düzenleme bulunup bulunmadığını değerlendirir.

Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı yapılması zorunlu mudur?

Mal rejiminin tasfiyesi ile anlaşmalı boşanma birbirinden farklı konulardır. Taraflar malvarlığı hususlarını protokolde düzenleyebilir; ancak mal paylaşımına ilişkin bütün taleplerin boşanma kararıyla kendiliğinden çözüldüğü kabul edilmemelidir.

Anlaşmalı boşanma kararı ne zaman kesinleşir?

Kesinleşme, kararın verilmesinden sonraki usul işlemlerine ve kanun yollarına ilişkin koşullara bağlıdır. Bu nedenle her dosya için sabit bir kesinleşme süresi verilemez.

Taraflardan biri duruşmada anlaşmadan vazgeçerse ne olur?

Hâkim, tarafların güncel iradelerini ve dosyanın durumunu değerlendirir. Anlaşma koşulları ortadan kalkarsa davanın çekişmeli boşanma hükümleri çerçevesinde sürdürülmesi gündeme gelebilir.

17. Sonuç: Anlaşmalı Boşanmada Doğru Protokol, Güvenli Bir Hukuki Sürecin Temelidir

Anlaşmalı boşanma, eşlerin evlilik birliğini karşılıklı uzlaşma yoluyla sona erdirmelerine imkân tanıyan önemli bir hukuki yoldur. Bununla birlikte sürecin hızlı ilerlemesi, hukuki ayrıntıların göz ardı edilmesini haklı kılmaz.

Nafaka, tazminat, velayet, kişisel ilişki, mal paylaşımı ve diğer mali yükümlülüklerin açık biçimde düzenlenmesi, boşanma sonrasında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi açısından önemlidir.

Özellikle çocukların bulunduğu, taşınmaz veya yüksek tutarlı malvarlığının söz konusu olduğu dosyalarda, anlaşmanın yalnızca tarafların bugünkü beklentilerine değil, ileride ortaya çıkabilecek hukuki sonuçlara göre de değerlendirilmesi gerekir.

İLK&SOY HUKUK olarak aile hukuku uyuşmazlıklarında temel yaklaşım; tarafların hukuki durumunun doğru analiz edilmesi, anlaşmalı boşanma protokolünün somut olaya uygun hazırlanması ve sürecin ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülmesidir.

About the author
ilksoyhukuk

Yorum yapın